fenbilimleri

FEN BİLİMLERİ BİZDEN SORULUR

GEÇİTLERDEKİ BUZULLAR İLK KEZ BİRLİKTE ERİDİ

Posted by fenbilimleri Ekim 10, 2008

Kuzey Kutbu’ndaki kuzeybatı ve kuzeydoğu geçitlerindeki buzlar geçen yaz döneminde eridi ve bu iki geçit ilk kez aynı dönemde gemiyle geçilebilecek duruma geldi.

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) açıklamasına göre, Amerika kıtasının kuzeyinden geçen Kuzeybatı Geçidi ve Rusya tarafındaki Kuzeydoğu Geçidi’nde geçen yaz gemilerin geçmesine olanak sağlayacak kadar eriyen buzul yazdan sonra yeniden oluştu.

Geçtiğimiz ağustos ayında Kuzey Kutbu’ndaki buzulda uydudan gözlemlerin başladığı 1970’lerden beri yaz aylarındaki en büyük ikinci incelme meydana geldi ve eylül ayı başlarında 2 geçitteki buzul da eridi.

Amerikan Ulusal Buzulbilim Merkezi uzmanlarından Pablo Clemente-Colon, “Kayıtlarımıza göre bu 2 tarihi geçit ilk kez aynı yılda birlikte açık duruma geldi” diye konuştu. İki geçit, 22 Eylül’de buzulun yeniden oluşmasıyla tekrar kapandı.

Uydu görüntülerine göre, Kuzeybatı Geçidi’nin en uzun kolu olan Kanada yakınlarındaki Amundsen Yolu, temmuz ayında gemilerin geçebileceği duruma geldi, daha kestirme olan biraz daha kuzeydeki kol da 18 Ağustos’ta açıldı. Kuzeydoğu geçidindeki Vilkitski Körfezi de aynı dönemlerde açık duruma geldi. Bu geçitlerin açılması, Avrupa ve Asya arasında çalışan ticaret gemilerine yakıt ve zaman kazandırıyor.

ESA’ya göre, 26 Ağustos’ta yapılan ölçümlerde Kuzey Kutbu’ndaki buzulun yüzölçümünün 5.26 milyon kilometrekareydi, iki yıl önce aynı dönemde buzul 5.32 milyon kilometrekare yüzölçümüne sahipti.

<!–[if !mso]> <! st1\:*{behavior:url(#ieooui) } –>

ERİYEN BUZUL İLE ORTAYA ÇIKAN NEOLİTİK ÇAĞ

İsviçre Alpleri’nde eriyen bir buzul, 6500 yıl öncesine ait çok sayıda ve arkeolojik açıdan çok değerli buluntuların ele geçmesini sağladı.

CENEVRE – İsviçreli arkeolog ve iklim bilimciler, ülkenin orta kesimlerindeki Schnidejoch buzulundaki kazılarda elde edilen ve bir savaşçı ya da avcı erkeğe ait 300 objeden 46’sının, radyokarbon yöntemiyle 6500 yıl öncesi neolitik çağa ait olduğunun anlaşıldığını belirttiler.

Bu tarih öncesi buluntular arasında bir erkeğe ait deri elbise ve ayakkabı parçaları, bronz iğneler, yay, sadak (okluk), oklar bulunduğunu belirten arkeologlar, bu buluntuların İtalya ve Avusturya arasındaki Similaun buzulunda bulunan ve 5100 yıl önce yaşamış Ötzi adamına ait olanlardan daha eski olduğunu kaydettiler. 2756 metre yükseklikteki Schnidejoch buzulundaki kazılar, 2003 yılında bölgede gezi yapan bir çiftin, okluğun parçalarını bulması üzerine başlatılmıştı.

Bu buluntuların, Alpler’de neolitik çağ ile Roma dönemi arasındaki geçişin aydınlatılması açısından yararlı olacağına işaret eden bilim adamları, bölgede yürümenin ve yol almanın hava sıcaklığı göreceli olarak yüksekken olanaksız olduğunu, hava iyice soğuduğunda buzulun, yürüyerek geçişe olanak verdiğini kaydettiler.

Bilim adamları, buluntuların sahibinin büyük olasılıkla bu bölgede yürürken başına bir kaza geldiğini tahmin ettiklerini belirterek, deri giysisi parçaları üzerinde yaptıkları analizler sonucu bunun keçi derisinden yapıldığını anladıklarını ve bu türün de günümüzde Laos’ta yaşadığını vurguladılar.

<!–[if !mso]> <! st1\:*{behavior:url(#ieooui) } –>

İZLANDA’DAKİ BUZULLAR GELECEK YÜZYILDA YOK OLACAK

Küresel ısınma konusunda bir uyarı da İzlanda’dan geldi, hükümetin hazırladığı rapora göre ülkedeki buzullar hızla eriyor.

İzlanda’daki tüm buzullar gelecek yüzyılda tamamen eriyebilir. İzlanda hükümetinin bu uyarısı tüm dünyayı ilgilendiriyor. Çünkü bu buzulların erimesi, dünya genelinde deniz seviyesinin daha da artması anlamına geliyor. Deniz seviyesinin 7 metre artmasıyla dünya genelinde alçak kesimlerin sular altında kalacağı ve bu nedenle toplu göçler yaşanabileceği belirtiliyor.

İzlanda hükümeti tarafından oluşturulan komitenin raporuna göre gelecek yüzyılda İzlanda’daki tüm buzullar yok olacak. Avrupa’nın en büyük buzulu olan İzlanda’daki Vatnajökull buzulunun erime nedeni sıcaklığın artması ve kar yağışının azalması olarak gösteriliyor. Şu an 8 bin kilometrekarelik bir alana yayılan ve en derin noktası 900 metreyi bulan buzul, her yıl bir metre eriyor. İklim değişikliklerinin ise bu süreci hızlandırması bekleniyor. Bu sürecin sonucu ise tüm dünya için ürkütücü olabilir.

Buzulların erimesi sonucu deniz seviyesinin yükseleceğini hatırlatan İzlanda hükümeti, bu durumunun deniz seviyesine yakın kesimlerde oturan insanların yüksek bölgelere taşınmak zorunda kalması sonucu yaşanabilecek büyük göç dalgaları oluşturabileceğine dikkat çekiyor.

Her ne kadar senaryo bir felaket senaryosu olsa da, bu durum kısa vadede İzlanda’nın yararına olacak. Buzulların erimesi sonucu artan su miktarı ülkede bulunan akarsular üzerinde inşa edilmiş hidroenerji santrallerinden daha yüksek debiye sahip su kaynaklarının geçmesine neden olacak. Bu durum da İzlanda’nın hidroelektrik santrallerinin daha verimli çalışması anlamına geliyor.

Su miktarı ve sıcaklıktaki artışın bir başka etkisi de İzlandalı çiftçilerin yüzünü güldürüyor, ülke tarihinde ilk defa karasal iklimi seven bitkiler yetiştiren çiftçiler bu kısa dönem kârından oldukça memnun görünüyor.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

 
%d blogcu bunu beğendi: